मनगर्भीचे

  किती प्रकारचे मुखवटे... ज्याचा त्याचा रंग, रूप, गुण, भूतकाळ, भविष्य, वर्तमानानुसार. ज्याचे त्याचे — एकदम युनिक. विशेष म्हणजे, स्वतः बनवलेले. सुखी असल्याचे, आनंदात असल्याचे, समाधानाचे मुखवटे. पण हे मुखवटे काढून ठेवले की, प्रत्येकाच्या मनात खोलवर लागलेली बोचरी, आतल्या आत भळभळणारी जखम दिसते. कोणाला तब्येतीची चिंता, कोणाला नात्यांची. कोणी पैशांअभावी उदास, कोणी मुलं नसल्यामुळे चिंतीत, तर कोणी आहेत ती झेपत नाहीत म्हणून कावलेली. कोणी लग्न होत नाही म्हणून दुःखात, तर कोणी लग्न करूनही सुख मिळत नाही म्हणून दुःखात. पण... सुखाचे मुखवटे घालून मिरवण्यात सगळेच तरबेज. कारण भळभळ वाहणारं दुःख सगळ्यांना दाखवत फिरण्यात तरी काय शहाणपण? कधीतरी, कोणासमोर तरी हा मुखवटा गळून पडतो. कोणी प्रेमाने जवळ घेतं — मन मोकळं होतं, शक्ती वाढते. कोणी परका चेष्टा करतो — जखम अजून खोल जाते. प्रेमाने जवळ घेतलं की माणूस पुन्हा एक नवीन, अधिक मजबूत मुखवटा बनवतो. पण एक गोष्ट लक्षात ठेवावी — जेवढी गोष्ट जास्त वैयक्तिक, तेवढीच ती जास्त सार्वत्रिक. हा नियम सगळीकडे लागू होतो. आपण एकदा विचारांच्या जंगलात अडकलो की, जसं जंगलात नरभक्...

"शनिवारी दुपारी १२ वाजता ट्रेन होती. महिनाभर राहिलेलं apartment रिकामं करून, सगळ्या खोल्यांना आणि वस्तूंना अलविदा करत मी बाहेर पडले. नाही म्हटलं तरी त्या माझ्या महिनाभराच्या सवंगडी झाल्या होत्या. Driver साडेअकराला दारात हजर होता. त्याने मला आणि माझं सामान ट्रेनमध्ये व्यवस्थित बसवून दिलं. माझा परतीचा प्रवास सुरू झाला होता. बाहेर बर्फ पडत होता, आणि मी तो शेवटचा बर्फ डोळेभरून पाहत होते. बोगीत मला एक Indian जोडी दिसली. सुरुवात English मध्ये झाली, पण मग हिंदीत गप्पा रंगल्या. ते कलकत्याचे होते आणि भारतात माझ्यासोबतच same flight ने येणार होते. बरंच वाटलं — कोणीतरी दिल्लीपर्यंत सोबत. आठवडाभर अंगात ताप होता. त्या दिवशीही गोळ्या घेऊनच प्रवासाला निघाले होते. थोडं tension होतं — कारण तापाचं कुणाला कळलं तर माझी return trip cancel होण्याची शक्यता होती. पण दैव बलवत्तर — कुठेच checking झालं नाही. तिकडून flight साडेआठ वाजता होती. आत जाऊन बसल्यावर हुश्श झालं. Business class ची seat मिळाली होती, पण पहाटे २ च्या सुमारास पुन्हा हुडहुडी भरली. गपचूप गोळी घेतली आणि पांघरुण गुंडाळून शांत बसले. सकाळी दिल्ल...

  जवळजवळ महिनाभरानंतर सूर्य दिसला. एरवी आपल्याला सूर्याचं काय कौतुक असतं? पण आज पाहिल्यावर खरंच खूप बरं वाटलं. तोही आपल्या इथल्या सारखा लालबुंद, प्रखर गोळा नाही. शीतल, शांत, पांढऱ्या रंगाचा — जणू चंद्रच. असं वाटत होतं, बिचारा अतोनात प्रयत्न करतोय स्वतःचं अस्तित्व टिकवण्याचा. खरंच काय ना, ही निसर्गाची किमया!   इथल्या थंडीपुढे बिचाऱ्या सूर्याचं काही चालत नाही, तिथं माझ्यासारखीची काय गत? आज जरा वारंही सुटलंय. पण छान वाटत होतं — उंचच उंच झाडांचे शेंडे हलके हलके डोलत होते, जणू तेही आनंद व्यक्त करत असावेत सूर्य दिसला म्हणून. संपूर्ण परिसर पांढऱ्या रंगात न्हालेला आहे, आणि ही निष्पर्ण झाडं — जरी पानं गाळलेली असली, तरी खूपच लोभस वाटतात. एरवी स्थितप्रज्ञ वाटणारी ही झाडं आज हलकेच डोलत होती, जणू सूर्याच्या आगमनाने त्यांच्यातही प्राण संचारलेला. त्या डोलण्यात एक नजाकत होती, एक न बोलता व्यक्त होणारा आनंद — जणू निसर्ग स्वतःचं मौन मोडून हसत होता." या गावात 'पिएलिस' नावाची एक नदी आहे ,  इथे नदीला 'जोकी' म्हणतात. ती अगदी ऐसपैस वाहतेय — शांत, स्थिर, पण सतत प्रवाही. कारण पाणी सतत व...

गाडी पुढे धावत होती पण माझं विचारांचं चक्र माग धावत होतं.  ते जाऊन पोहोचलं   ते जानेवारी  चौदा  जेव्हा माझ्या बॉस नि सांगितलं कि या वर्षी  चान्स  आहे तुला  प्रवासाचा , तयारी आहे ना जायची.  अर्थात मी पटकन हो म्हटलं , तयारी कसली होती खरं, माझा पासपोर्टपण नव्हता .  मग तो म्हणाला गडबड नाहीये तू नॉर्मल प्रोसेस मध्ये पासपोर्ट काढलास तरी हरकत नाही . इतके दिवस पुढे ढकललेलं   काम आता करायला लागणार होतं , कार णं खुप होती , अर्थात  जॉन डियर ला लागल्यापासून माहित होतं   कि कधी न कधी जायचं तर आहेच , पण तरी तो तयार नव्हता यात काही टक्के माझा आळशीपणा होताच पण त्याहीपेक्षा बऱ्याच गोष्टी होत्या , आधी प्रणवला विचारलं जाऊ का ? तो हो म्हणाला , पण त्याच्या बोलण्यातून काहीच धीर नव्हता आला , लक्षात आलं  ही  माझ्या मनाची लढाई आहे , वाटल नकोच काढायला पासपोर्ट म्हणजे ते कारण  पुढे   करता येईल न जाण्याचं . एक  महिनाभर आर्या, ...